چطور قرصها را درست مصرف کنیم

فهرست مطالب

قرصها یکی از اشکال دارویی پر مصرف هستند که برای مصرف خوراکی طراحی شده اند. آسان بودن حمل و نگهداری آنها، قیمت مناسب و مصرف آسان از مزایای این شکل دارویی هستند.

توصیه های کلی

  • قرصها به طور استاندارد طراحی شده اند تا به طور کامل بلعیده شوند. بنابراین قرصها را با یک لیوان آب مصرف کنید و از جویدن، خرد کردن یا شکستن آنها خودداری کنید مگر اینکه قرص شما جزء انواعی باشد که در ادامه درباره آنها توضیح داده می شود و یا پزشک یا داروساز اجازه اینکار را به شما داده باشد.
  • بعضی از قرصها باید همراه غذا یا شیر مصرف شوند. بالعکس، قرصهایی هم هستند که بهتر است با معده خالی مصرف شوند. در این خصوص از داروساز خود مشورت بگیرید.

 

قرصهایی که به روشی غیر از بلعیدن مصرف می شوند

  • قرصهای جویدنی

قرصهای جویدنی قرصهایی هستند که طراحی شده اند تا ابتدا جویده و بعد بلعیده شوند. این قرصها تمام مزایای قرصهای بلعیدنی را دارند به علاوه اینکه مصرف آن برای کسانی که در قورت دادن قرص ها مشکل دارند آسانتر است.

این قرصها طوری طراحی شده اند که بعد از جویده شدن طعم و بافت مطلوبی در دهان ایجاد می کنند و طعم تلخ یا نامطلوبی از خود به جا نمی گذارند.

این قرصها بهتر است حتما جویده شوند چون بلعیدن آنها ممکن است باعث تاخیر در جذب و حتی در مواردی کم شدن جذب دارو شود.

مصرف این قرصها قاعدتا نیاز به نوشیدن آب ندارد اما ایده آل این است که بعد از جویدن و قورت دادن قرص مقداری آب بنوشید تا باقی مانده های آن همراه آب از دهان خارج شود.

  • قرصهای جوشان

قرصهای جوشان قرصهایی هستند که قبل از مصرف باید در یک لیوان آب حل شوند. این قرصها حین حل شدن دی اکسید کربن آزاد می کنند که باعث حالت جوشیدن می شود.

  1. قرصهای جوشان را در یک لیوان کوچک آب حل کنید.
  2. کل محلول را بلافاصله یا حداکثر در عرض نیم ساعت بعد از حل شدن قرص مصرف کنید.
  3. بهتر است بعد از نوشیدن کل محلول، مقدار کمی آب به لیوان خالی اضافه کنید و آن را در لیوان بچرخانید و بنوشید. به این ترتیب مطمئن می شوید که چیزی از دارو در لیوان باقی نمی ماند.
  • قرصهای حل شونده در دهان (ODT )

این قرصها به شکلی طراحی شده اند که وقتی روی زبان قرار می گیرند با جذب آب از بزاق باز و حل می شوند و قاعدتا نیازی به آب برای مصرف ندارند. مصرف این قرصها برای کسانی که مشکل در قورت دادن قرص دارند آسان است.

برای مصرف صحیح آنها این نکات را در نظر داشته باشد:

  1. قبل از خارج کردن قرص از بسته بندی مطمئن شوید که دستهایتان کاملا خشک است.
  2. قرص را از بسته بندی خارج کرده ، فورا روی زبان بگذارید. قرص به سرعت حل می شود. می توانید اگر مایل بودید بعد از حل شدن قرص کمی آب بنوشید.
  3. یک راه دیگر مصرف این قرصها این است که مقدار کمی آب در یک لیوان بریزید و قرص را داخل آن بیاندازید تا حل شود و بعد محلول به دست آمده را بنوشید. در انتها مقدار کمی آب به لیوان خالی اضافه کنید و آن را در لیوان بچرخانید و بنوشید تا مطمئن شوید که چیزی از دارو در لیوان باقی نمانده است.

 

خرد کردن قرصها

اگر در قورت دادن قرصها مشکل دارید و پزشک یا داروساز این اجازه را به شما داده است که قرص خود را خرد و بعد مصرف کنید نکات زیر را در نظر داشته باشید:

بسیاری از افراد برای خرد کردن قرص آن را داخل کیسه فریزر گذاشته و با گوشتکوب می کوبند اما واقعیت این است که این روش خوبی نیست. ممکن است حین کوبیدن قرص کیسه فریزر پاره شود و بخشی از دارو از دست برود یا ممکن است داروی خرد شده در گوشه های کیسه فریزر گیر کند و نتوانید تمام داروی خرد شده را از کیسه خارج کنید.

برای خرد کردن قرصها می توانید از دو روش زیر استفاده کنید:

  • استفاده از قاشق فلزی

دو قاشق فلزی هم اندازه انتخاب کنید. برای اینکه قرص راحتتر پودر شود میتوانید چند قطره آب روی قرص بچکانید و 5 دقیقه صبر کنید تا قرص نرم شود. قرص را داخل یکی از قاشقها بگذارید و قاشق دوم را روی قرص قرار دهید و با فشار ملایم قرص را بین دو قاشق خرد و پودر کنید. دقت کنید که به طور ناگهانی روی قرص فشار نیاورید چون باعث می شود تکه های قرص به اطراف پخش شود.

  • استفاده از هاون

برای این منظور می توانید از یک هاون کوچک استفاده کنید. . برای اینکه قرص راحتتر پودر شود میتوانید چند قطره آب روی قرص بچکانید و 5 دقیقه صبر کنید تا قرص نرم شود. قرص را داخل هاون بگذارید و با دسته هاون به آرامی روی قرص فشار بیاورید تا به چند تکه تقسیم شود. دقت کنید که به طور ناگهانی روی قرص فشار نیاورید چون باعث می شود تکه های قرص به اطراف پخش شود. با کوبیدن آرام تکه ها، آنها را به پودر تبدیل کنید.

  • برای مصرف قرص های پودر شده می توانید مقدار کمی آب داخل یک فنجان کوچک بریزید و پودر به دست آمده را داخل این آب ریخته خوب به هم بزنید تا حل شود. داخل هاون یا قاشقی که برای پودر کردن قرص استفاده کرده بودید کمی آب بچرخانید و به فنجان اضافه کنید و سپس کل محلول را بنوشید. مقدار کمی آب به فنجان اضافه کنید و در فنجان بچرخانید و بنوشید تا مطمئن شوید چیزی از دارو در فنجان باقی نمانده است.
  • روش دیگر برای مصرف پودرهای به دست آمده از خرد کردن قرص این است که پودر را روی یک قاشق غذاخوری ماست بریزید و یکباره قورت بدهید.

 

تقسیم کردن قرصها

در بعضی موارد لازم می شود که بخشی از یک قرص را مصرف کنید. مثلا در هر وعده باید یک چهارم یا نصف قرص استفاده کنید. در این حالت به نکات زیر توجه کنید:

  • اگر قرص خط دار است حتما از محل خط قرص آن را تقسیم کنید.
  • برای تقسیم کردن قرص به جای چاقوی آشپزخانه از قرص شکن استفاده کنید. استفاده از چاقو باعث می شود که به دلیل ضخیم بودن تیغه آن، بخشی از قرص از دست برود.
  • بیشتر افراد بعد از خرید دارویی که لازم است تقسیم شود، کل بسته را تقسیم می کنند و در یک قوطی در بسته نگهداری می کنند. این کار گر چه آسان به نظر می رسد اما روش صحیحی نیست.قرص های تقسیم شده به مرور زمان توسط هوا آسیب می بینند و اثرشان کم می شود. بنابراین بهتر است هر بار یک قرص تقسیم شود و بعد از تمام شدن آن همین کار با قرص بعدی انجام شود.
  • در صورتی که تقسیم کردن قرص به مقدار مورد نیاز ساده نباشد مثلا لازم باشد یک سوم یا یک پنجم قرص مصرف شود می توانید از روش زیر استفاده کنید:
  • حتما با داروساز خود مشورت کنید و مطمین شوید که حل کردن قرص پودر شده در آب اثر آن را کم نمی کند و یا محلول ایجاد شده به دهان یا گلوی شما آسیب نمی زند.
  • یک سرنگ 10 سی سی تهیه کنید.
  • با کمک سرنگ حجمی از آب که قابل تقسیم به عدد شما باشد بردارید. مثلا اگر لازم است یک سوم قرص را مصرف کنید 9 سی سی و اگر باید یک پنجم قرص را مصرف کنید 10 سی سی آب بردارید.
  • آب را داخل یک فنجان کوچک بریزید و قرص را به طور کامل پودر کنید و به آب اضافه کنید. خوب هم بزنید تا کاملا حل شود.
  • حالا بسته به مقداری از قرص که لازم است مصرف کنید با کمک سرنگ از محلول بردارید. مثلا اگر قرار است یک سوم قرص را مصرف کنید، یک سوم محلول را با سرنگ بردارید و مصرف کنید.
  • مابقی محلول را روی مقداری دستمال کاغذی بریزید و در سطل زباله بیاندازید. از خالی کردن مابقی محلول در فاضلاب خودداری کنید.