ترمبوسیتوپنی

فهرست مطالب

ترومبوسیتوپنی شرایطی است که در آن تعداد پلاکت های خون کمتر از مقدار طبیعی است. پلاکت ها سلولهایی هستند که  در خون شناور هستند و مسئول تشکیل لخته خون هستند. پلاکت ها در مغز استخوان تولید میشوند، در خون حرکت میکنند و در محلی که رگ آسیب دیده وجود دارد به هم میچسبند تا یک لخته خونی تشکیل بدهند. پایین بودن تعداد پلاکت ها ممکن است باعث ایجاد خون ریزی شود که شدت آن می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. این خون ریزی می تواند درون بدن (خون ریزی داخلی)، زیر پوست و یا خارج سطح پوست (خون ریزی خارجی) اتفاق بیفتد. تعداد طبیعی پلاکت ها در افراد بزرگسال بین ۱۵۰ تا ۴۵۰ هزار عدد در در میکرو لیتر خون است. اگر تعداد پلاکت ها کم تر از ۱۵۰ هزار عدد در میکرو لیتر خون باشد یعنی تعداد آن کم تر از حالت عادی است و فرد مبتلا به ترومبوسیتوپنی است. گر چه ممکن است تا زمانی که تعداد پلاکت ها به کمتر از ۵۰ هزار عدد در میکرو لیتر نرسیده خونریزی اتفاق نیفتد.

دلایل ایجاد ترومبوسیتوپنی

عوامل مختلفی می‌توانند باعث کم شدن تعداد پلاکت ها شوند:

  • مغز استخوان به مقدار کافی پلاکت تولید نمی‌کند.
  • مغز استخوان به میزان کافی پلاکت تولید می‌کند اما سرعت از بین رفتن آنها در بدن بیشتر از حد معمول است.

شرایط زیر می‌توانند باعث شوند مغز استخوان به تعداد کافی پلاکت تولید نکند:

  • نوعی کم خونی به نام آنمی آپلاستیک (شرایطی که در آن مغز استخوان به اندازه کافی سلول خونی تولید نمی‌کند.)
  • سرطان مغز استخوان
  • سیروز کبدی
  • عفونت مغز استخوان (بسیار نادر)
  • سندروم میلودیس پلازی (حالتی که در آن مغز استخوان به اندازه کافی سلول خونی تولید نمی‌کند یا سلول‌های معیوب می‌سازد)
  • کمبود ویتامین ب ۱۲
  • کمبود فولات
  • مصرف الکل
  • بعضی ویروس ها مثل ویروس ایدز
  • مصرف بعضی از داروها مثل داروهای شیمی درمانی

شرایط زیر باعث بیشتر شدن سرعت از بین رفتن پلاکت‌ها می‌شوند:

  • بزرگ شدن طحال
  • بارداری (فقط در ۵ درصد موارد)
  • مصرف بعضی از داروها مثل بعضی از داروهای ضد تشنج
  • اختلالی که در آن سیستم ایمنی پلاکت‌ها را از بین می‌برد.
  • اختلالی که باعث میشود لخته‌های خونی در رگ‌های کوچک به وجود بیایند.
  • از بین رفتن پلاکت‌ها حین عبور از دریچه‌های مصنوعی قلب، دستگاه‌هایی که برای انتقال خون یا انجام جراحی استفاده می‌شوند.
  • بعضی از عفونت‌های باکتریایی خون

علائم ترومبوسیتوپنی

  • کبودی‌های قرمز، بنفش یا قهوه‌ای رنگ که به آن ها پورپورا می‌گویند.
  • دانه‌هایی با نقاط کوچک قرمز یا بنفش رنگ به نام پتشیا

 

لکه های بزرگتر قرمز، قهوه ای و بنفش رنگ پورپورا و دانه های کوچکتر قرمز و بنفش رنگ پتشیا هستند.

 

  • خون دماغ
  • خونریزی از لثه‌ها
  • طولانی شدن زمان خونریزی از زخم‌ها یا بند نیامدن خود به خود خون زخم‌ها
  • خونریزی شدید در هنگام قاعدگی
  • خونریزی از مقعد

در موارد جدی‌تر ممکن است خونریزی داخلی اتفاق بیفتد.

علائم خونریزی داخلی:

  • وجود خون در مدفوع
  • وجود خون در ادرار
  • استفراغ تیره رنگ یا وجود خون در آن

در صورت مشاهده علائم خونریزی داخلی باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

به صورت نادر این بیماری ممکن است باعث خونریزی مغزی شود.به همین دلیل سردرد یا سایر علائم عصبی در افراد مبتلا به ترومبوسیتوپنی باید بلافاصله به پزشک اطلاع داده شود.