سندرم تخمدان پلی کیستیک

فهرست مطالب

مقدمه

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک شایع‌ترین اختلال هورمونی در خانم‌هایی است که در سنین باروری هستند. بسیاری از خانم‌هایی که برای حل مشکلاتی مثل چاقی، آکنه، پرمویی یا ناباروری به پزشک مراجعه می‌کنند با تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک رو به رو می‌شوند.

از نظر پزشکی این عارضه سه مشخصه اصلی دارد:

  • قاعدگی نامنظم که به معنی نامنظم بودن تخمک گذاری توسط تخمدان‌هاست.
  • بالا بودن آندروژن‌ها یا هورمون‌های مردانه که باعث علائمی مثل آکنه، نازک شدن موهای سر و پر مویی در ناحیه صورت و بدن می‌شود.
  • تخمدان‌های پلی‌کیستیک که در آن تخمدان‌ها بزرگ می‌شوند و تعداد زیادی کیسه‌های پر از مایع دور تخمک‌ها تشکیل می‌شود. این کیست‌ها بی خطر هستند و اندازه آن‌ها از ۸ میلی‌متر کوچک‌تر است.

برای تایید شدن تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک باید حداقل دو مورد از شرایط بالا وجود داشته باشد. بنابراین برخلاف اسم این سندرم، ممکن است خانمی به این عارضه مبتلا باشد اما تخمدان پلی کیستیک نداشته باشد.

دلایل ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک

دلیل اصلی ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک مشخص نیست اما بیشتر خانم‌هایی که به این عارضه دچار هستند مقاومت به انسولین دارند یعنی بدن آن‌ها انسولین تولید می‌کند اما نمی‌تواند به خوبی از آن استفاده کند.

سابقه فامیلی یا در واقع ژنتیک هم نقش مهمی در به وجود آمدن این عارضه دارد . خانم‌هایی که مادر یا خواهر آن‌ها به سندرم تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند بیشتر احتمال دارد که به این عارضه دچار شوند.

اضافه وزن هم عامل دیگری است که گفته می‌شود می‌تواند در ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک نقش داشته باشد. در واقع در بیشتر موارد، خانم‌هایی که به این عارضه دچار هستند اضافه وزن هم دارند.

به هم خوردن سطح هورمون‌های جنسی و بالا رفتن مقدار هورمون‌های مردانه عامل دیگری است که در ایجاد این عارضه نقش دارد.

علائم و نشانه‌ها

نشانه‌های شایع سندرم تخمدان پلی کیستیک شامل این موارد هستند:

  • قاعدگی نامنظم یا قطع شدن قاعدگی
  • پرمویی به خصوص در ناحیه صورت، سینه، پشت و باسن
  • نازک شدن و ریزش موی سر
  • چرب شدن پوست یا به وجود آمدن آکنه
  • ناباروری
  • به وجود آمدن لکه‌های تیره بر روی پوست نواحی پشت گردن، بازوها و زیر سینه‌ها

درمان

گزینه‌های درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک به عوامل مختلفی مثل سن، شدت علائم ایجاد شده و وضعیت عمومی سلامتی بستگی دارد. همچنین اگر تصمیم برای بارداری وجود داشته باشد نوع درمان می‌تواند تغییر کند.

به طور کلی تغییر در رژیم غذایی و مقدار فعالیت بدنی یعنی داشتن رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی بیشتر باعث پایین آوردن وزن و بهتر شدن علائم می‌شود. کم کردن حتی ۵ درصد از وزن بدن وضعیت سندرم تخمدان پلی کیستیک را تا حد قابل ملاحظه‌ای بهتر می‌کند. در ضمن با این کار مقاومت به انسولین بهتر می‌شود، قند خون پایین می‌آید و وضعیت تخمک گذاری هم اصلاح می‌شود.

برای خانم‌هایی که تصمیم به بارداری دارند ممکن است لازم باشد که داروهای محرک تخمک گذاری هم مصرف کنند . این داروها می‌توانند به تخمک گذاری کمک کنند و احتمال بارداری را بالا ببرند گرچه مصرف آن‌ها ممکن است با مشکلاتی مثل چند قلوزایی یا عوارضی مثل نفخ و درد در ناحیه لگن همراه باشد.

در خانم‌هایی که تصمیم به بارداری ندارند درمان می تواند شامل این موارد باشد:

  • مصرف قرص‌های ضد بارداری: این قرص‌ها سیکل‌های قاعدگی را منظم می‌کنند، سطح آندروژن را پایین می‌اورند و آکنه را بهتر می‌کنند.
  • داروهای دیابت: این داروها برای کم کرن مقاومت به انسولین تجویز می‌شوند. مصرف آن‌ها می‌تواند سطح آندروژن را پایین بیاورد، پرمویی را بهتر کند و تخمک گذاری را منظم‌تر کند.
  • مصرف دارو برای کنترل سایر علائم: خانم‌هایی که دچار سندرم تخمدان پلی کیستیک هستند ممکن است لازم داشته باشند که برای کنترل سایر علائم این عارضه مثل پرمویی، ریزش مو یا آکنه دارو مصرف کنند.

منابع: