هموگلوبین A1C

فهرست مطالب

هموگلوبین پروتئینی است که در گلبولهای قرمز وجود دارد و رنگ قرمز خون به دلیل وجود آن ایجاد می شود. وظیفه هموگلوبین حمل اکسیژن از ریه ها به سرتا سر بدن است. وقتی که سطح قند خون به تدریج بالا می رود، گلوکز یا قند به هموگلوبین داخل گلبول قرمز متصل می شود. گلبولهای قرمز تقریبا ۳ ماه عمر می کنند بنابراین هموگلوبین A1C یا همان درصد هموگلوبینهایی که به آنها قند متصل شده است نشان می دهد که متوسط قند خون در طی ۲ تا ۳ ماه گذشته چقدر بوده است. مقدار هموگلوبین A1C توسط آزمایش خون اندازه گیری می شود.

تست هموگلوبین A1C چه مواقعی انجام می شود؟

آزمایش A1C یک آزمایش خون رایج برای تشخیص دیابت نوع ۱ و ۲ است. به علاوه با کمک این آزمایش می توان درباره میزان موفقیت برنامه کنترل قند خون در بیماران دیابتی اظهار نظر کرد.

نتایج آزمایش A1C برای تشخیص موارد زیر به پزشک کمک می کند:

  • تشخیص وضعیت پیش دیابت

وضعیت پیش دیابت شانس مبتلا شدن به دیابت و بیماریهای قلبی عروقی را بالا می برد.

  • تشخیص دیابت

آزمایش A1C یکی از آزمایشاتی است که برای تشخیص دیابت مورد استفاده قرار می گیرد.

  • کنترل برنامه درمانی دیابت

در ابتدای شروع درمان دیابت تست A1C در بیماران انجام می شود و نتایج آن به عنوان A1C اولیه در پرونده بیمار ثبت می شود. سپس در فاصله های زمانی مشخص این آزمایش تکرار می شود و به این ترتیب  با مقایسه این نتایج کارایی برنامه دیابت ارزیابی می شود.

در واقع چون A1C متوسط سطح قند خون را طی ۲ تا ۳ ماه گذشته نشان می دهد مشخص می کند که درمانهای انجام شده تا چه حد در کم کردن قند خون موثر بوده اند.

آزمایش A1C هر چند وقت یکبار انجام می شود؟

دفعات انجام آزمایش A1C بستگی به نوع دیابت، برنامه درمانی و نحوه مدیریت قند خون دارد. به عنوان مثال:

  • سالی یکبار در صورتی که فرد دچار پیش دیابت است.
  • در افراد دیابتی، هر 3 یا 6 ماه یکبار با نظر پزشک معالج

در صورتی که پزشک برنامه درمانی دیابت را تغییر بدهد یا داروی جدیدی را برای کنترل دیابت تجویز کند، آزمایش A1C باید در فواصل نزدیکتری انجام شود.

محدوده طبیعی A1C

نتایج آزمایش هموگلوبین A1C به صورت درصد گزارش می شود. هر چقدر این درصد بالاتر باشد احتمال ابتلا به دیابت یا عوارض ناشی از دیابت بیشتر است.

محدوده های هموگلوبین A1C معمولا به صورت زیر گزارش می شوند:

  • طبیعی: هموگلوبین A1C   کمتر از ۵.۷ درصد
  • پیش دیابت: هموگلوبین A1C بین ۵.۷ تا ۶.۴ درصد
  • دیابت: هموگلوبین A1C مساوی ۶.۵ درصد یا بالاتر

در بعضی موارد نتایج آزمایش A1C ممکن است چندان قابل اطمینان نباشد. به عنوان مثال:

  • اگر فرد دچار خونریزی شدید شده باشد ذخایر هموگلوبین پایین می آید و در نتیجه آزمایش A1C به صورت کاذب پایین گزارش می شود.
  • اگر فرد دچار کم خونی کمبود آهن باشد ممکن است نتایج آزمایش A1C به صورت کاذب بالا نشان داده شود.
  • اگر فرد اخیرا خون دریافت کرده باشد یا مبتلا به آنمی همولتیک باشد نتایج این آزمایش به صورت کاذب پایین نشان داده می شود.