آنافیلاکسی

آنافیلاکسی یک نوع واکنش حساسیتی شدید است که معمولا به طور ناگهانی پیش می آید و علائم آن به سرعت بدتر می شوند. در واقع آنافیلاکسی نتیجه واکنش بیش از اندازه سیستم ایمنی بدن به یک عامل محرک است. این محرک معمولا چیزی است که بدن فرد به آن حساسیت دارد و در نتیجه سیستم ایمنی را تحریک می کند.واکنش سیستم ایمنی باعث می شود که فشار خون ناگهان افت کند و راههای هوایی تنگ شوند، در نتیجه آنافیلاکسی یک وضعیت اورژانسی است و اگر بلافاصله درمان نشود می تواند حتی باعث مرگ شود.

محرکهای آنافیلاکسی

رایج ترین محرک آنافیلاکسی آلرژی غذایی است که آلرژی به بادام زمینی، گردو، ماهی، صدف، شیر و سویا جزء شایعترین موارد در این دسته هستند.

علاوه بر مواد غذایی، سایر محرکهای آنافیلاکسی شامل این موارد هستند:

  • بعضی داروها مثل آنتی بیوتیکها، آسپرین و سایر مسکنها و مواد حاجب ( مورد استفاده در عکسبرداریهای پزشکی)
  • نیش حشرات به خصوص نیش زنبور
  • لاتکس ( ماده مورد استفاده در دستکش جراحی، بادکنک و باند کشی)

به ندرت ورزش هم می تواند محرک ایجاد آنافیلاکسی باشد. در بعضی موارد هم هیچ محرکی برای آنافیلاکسی پیدا نمی شود که به آن آنافیلاکسی ایدیوپاتیک می گویند.

 

علائم آنافیلاکسی

نشانه های آنافیلاکسی معمولا بلافاصله بعد از تماس با عامل محرک ایجاد می شوند و در ابتدا ممکن است شبیه علائم آلرژی معمولی باشند اما به فاصله کوتاهی نشانه های جدی تر و خطرناک تر به وجود می آیند. معمولا بیشتر از یکی از نشانه های زیر در آنافیلاکسی دیده می شود:

  • گرفتگی یا آبریزش بینی و عطسه
  • کهیر، خارش، تورم یا قرمزی پوست
  • سرفه، خس خس، درد یا احساس تنگی قفسه سینه
  • سرگیجه، ضعف، گیجی و یا غش
  • تنگی نفس و ضربان قلب سریع
  • خارش یا تورم زبان و لبها
  • خارش یا تورم گلو، خش دار شدن صدا، احساس گرفتگی در مسیر گلو و سخت شدن عمل بلع
  • استفراغ، اسهال، گرفتگی و درد عضلات شکم
  • رنگ پریدگی، نبض ضعیف

 

درمان

به محض شروع علائم آنافیلاکسی باید با اورژانس تماس گرفته شود. هرگز به امید برطرف شدن علائم، تماس با اورژانس را به تاخیر نیاندازید.

افرادی که سابقه قبلی آنافیلاکس دارند معمولا همراه خود آمپول آماده تزریق اپی نفرین دارند که بلافاصله باید تزریق شود. حتی پس از تزریق اپی نفرین هم با اورژانس تماس بگیرید چون ممکن است اقدامات درمانی  دیگری هم لازم باشد.